VITAMIN SHOP , วิตามิน และ อาหารเสริมVITAMINSHOP
                 Vitamin & Supplement FOR 0 TO 100 YEARS
 
ความรู้เรื่องวิตามิน

: บทบาทหน้าที่ของ วิตามินดี

 

บทบาทหน้าที่ของ วิตามินดี

          เมตาบอลิสมของวิตามินดีวิตามินดีทั้งชนิด D2 และ D3 ก็ได้จากการสังเคราะห์ที่ผิวหนังและจากอาหารเมื่อเข้าสู่กระแสเลือดจะมีการจับกับ vitamin D-binding protein เพื่อลำเลียงวิตามินดีซึ่งเป็นรูปที่ยังไม่มีฤทธิ์ทางชีวภาพไปเข้าสู่กระบวนการเมตาบอลิสมต่อไปเพื่อเปลี่ยนเป็นวิตามินดีรูปที่มีฤทธิ์ทางซีวภาพแรง (activemetabolite) โดยทั้ง D2 และ D3 จะมีวิถี (pathway) เมตาบอลิสมที่เหมือนกัน เมตาบอลิสมของวิตามินดีเริ่มต้นที่ตับ โดยวิตามินดีจะเปลี่ยนรูปเป็น 25(OH)D โดยกระบวนการ hydroxylation ทีตำแหน่งคาร์บอนที่ 25 ซึ่งอาศัยเอ็นไซม์ 25-hydroxylฉse ต่อมา 25(OH)D ซึ่งเป็นวิตามินดีรูปที่ยังมีฤทธิ์ทางชีวภาพน้อยและจะถูกลำเลียงออกจากตับเข้าสู่กระแสเลือด โดยส่วนหนึ่งจะไปที่เนื้อเยือไขมันเพื่อเก็บสะสมไว้ไธ้ไนภาวะที่ร่างกายขาดวิตามินดี และอีกส่วนหนึ่งจะไปที่ไตเพื่อเปลี่ยนรูปต่อไปเป็นlu'25-dihydroxycholecflciferol (1,25(OH) D) โดยกระบวนการ hydroxylation ที่ตำแหน่งคาร์บอนที่ 1 ซึ่งอาศัยเอ็นไซม์ 1,25-hydroxylase สำหรับ 1,25(OH) อ เป็นวิตามินดีรูปที่ออกฤทธิทางชีวภาพแรงโดยที่ทั้งชนิด 1 25(OH) อ และ 1 25(OH) อ จัมฤทธ์ทางชีวภาพเทจากัน(47)การควบคุมเมตาบอลิสมของวิตามินดีปริมาณ 25(OH)D ซึ่งได้จากการเปลี่ยนวิตามินดีที่ตับรวมทั้งระดับ 25(OH)D ในเลือดสามารถเพิ่มขึ้นได้ตามปริมาณวิตามินดีที่ร่างกายสังเคราะห์ได้ที่ผิวหนังและที่ได้รับจากอาหาร เนื่องจากการทำงานของเอ็นไซม์ 25-hydroxylase ไม่ถูกจำกัดโดยปริมาณ 25(OH)D ที่สังเคราะห์ได้ และ25(OH)D มีค่าครึ่งชีวิต (half-1ife) ในเลือดยาวนาน คือ ประมาณ 10-20 วัน( ) ดังนั้นระดับ25(OH)D ในเลือดจึงเป็นดังนี้ที่ดีที่สุดในการกำหนดปริมาณความเพียงพอของวิตามินดีที่ถูกสังเคราะห์ขึ้นในร่างกายและที่บริโภคจากอาหารซึ่งมาสะสมในร่างกาย โดยที่ค่าปกติของระดับ25(OH)D ในเลือดอยู่ระหว่าง 20-50 นาโนกรัม ต่อมิลลิลิตร  การศึกษาในคนไทยวัยหนุ่มสาวที่มีสุขภาพแข็งแรงดีพบว่ามีระดับ 25(OH)D ในเลือดอยู่ในพิสัยดังกล่าวซึ่งรายงานจากต่างประเทศเช่นกันในขณะที่ปริมาณ 1 25(OH) อ ซึ่งได้จากการเปลี่ยน 25(OH)D ที่ไตโดยอาศัยเอ็นไซม์ 1,25-hydroxylase มีปัจจัยควบคุมหลายประการ ที่สำคัญ ได้แก่ ระดับ 1 25(OH) อ ในเลือด ระดับพาราธัยรอยด์ฮอร์โมน (parathyroid hormone' PTH) ในเลือด และ ระดับฟอสฟอรัสในเลือด โดยที่การทำงานของเอ็นไซม์ 1,25-hydroxylase จะถูกกระตุ้นหรือเพิ่มขึ้นเมื่อระดับ 1,25(OH)2D ในเลือดลดลง ระดับ PTH ในเลือดสูงขึ้น (ซึ่งมักเป็นผลจากการที่ระดับแคลเซียมในเลือดต่ำลง) และระดับฟอสฟอรัสในเลือดต่ำลง ซึ่งเป็นผลให้การสังเคราะห์ 1,25(OH)  เพิ่มขึ้นที่ไต และการทำงานของเอ็นไซม์ 1,25-hydroxylase จะถูกยับยั้งหรือลดลงเมื่อระดับ 1,25(OH)  ในเลือดเพิ่ม ขึ้น ระดับPTH ในเลือดลดลง (ซึ่งมักเป็นผลจากการที่ระดับแคลเซียมในเลือดสูงขึ้น) และระดับฟอสฟอรัสในเลือดสูงขึ้น ซึ่งเป็นผลให้การสังเคราะห์ 1 25(OH) อ ลดลง ในภาวะท่ร่างกายมีระดับ 1 25(OH) อยู่ในกระแสเลือดมากเกิน นอกจากการยับยั้งการทำงานของเอ็นไซม์ 1 25-hydroxylase เพื่อให้การสังเคราะห์ 1 25(OH)  ลดลงแล้ว 1 25(OH) ที่เพิ่มขึ้นนี้ยังกระตุ้นการทำงานของเอ็นไซม์ 24-hydroxylase เพื่อให้ 1 25(OH) ที่สังเคราะห์ได้เปลี่ยนรูปเป็น 1 24,25(OH) ซึ่งมีฤทธิ์ทางชีวภาพน้อย และเพื่อให้ 25(OH)D เปลี่ยนรูปเป็น 24 25(OH) อซ่งมีฤทธิ์ทางชีวภาพน้อยเช่นกัน

          ในภาวะที่ร่างกายขาดวิตามินดี (เช่น ได้รับแสงแดดน้อยและได้รับวิตามินดีจากอาหารไม่เพียงพอ ซึ่งจะทำให้ปริมาณ 25(OH)D ลดลง แต่ร่างกายมีกลไกควบคุมให้ระดับ 1,25(OH) ไม่ลดลงตามและยังคงปกติอยู่ได้โดยการนำ 25(OH)D ซึ่งสะสมในร่างกายมาเปลี่ยนรูปเป็น 1,25(OH) เพิ่มขึ้นเพื่อให้มีปริมาณ 1 25(OH)  เพียงพอต่อการออกฤทธิ์ต่อร่างกาย เนื่องจากปริมาณการสังเคราะห์1,25(OH) มีการปรับอย่างอัตโนมัติเมื่อเริ่มมีการเสียดุลของเมตาบอลิสมของแคลเซียมและวิตามินดีดังกล่าว ร่วมกับ 1,25(OH) มีค่าครึ่งชีวิตในเลือดสั้นเพียงประมาณ 6 ชั่วโมง จึงทำให้ไม่สามารถใธ้ระดับ 1 25(OH) ในเลือดเป็นดังนี้ที่ดีในการบ่งชี้ถึงความเพียงพอของวิตามินดีในร่างกายได้ค่าปกติของระดับ 1,25(OH) อ ในเลือดอยู่ระหว่าง 20-65 พิโคกรัมต่อมิลลิลิตร( ) การศึกษาในคนไทยวัยหนุ่มสาวที่มี สุขภาพแข็งแรงดีพบว่ามีระดับ 1,25(OH) อ ในเลือดอยู่ระหว่าง 19-85 พิโคกรัมต่อมิลลิลิตร ซึ่งใกล้เคียงกับค่าพิสัยดังกล่าวที่รายงานจากต่างปรเทศ


หมวดความรู้:vitamind
 
รวม 333  บทความ : ลง 10/1/2555 11:48:49: แก้ไข : 7/20/2018 5:33:36 AMแก้ไขบทความแก้ไข